خبرگزاری مهر ؛ برترین خبرگزاری کشور در حوزه‌های دینی و ارزشی ، سیاست خارجی ، فرهنگ و ارتباطات ، علمی ، بهداشت و درمان و زبانهای خارجی

بر اساس نتایج به دست آمده از گزارش تحقیقاتی دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با عنوان " تحلیل محتوایی، حرفه‌ای و فنی خبرگزاری‌های غیردولتی کشور"، خبرگزاری مهر از نظر تعداد، درصد ستونی و درصد سطری خبرها در حوزه‌های مرتبط با زبان های خارجی ، سیاست‌خارجی، دین و ارزشها، فرهنگ و ارتباطات، علمی آموزشی، و بهداشت و درمان در صدر خبرگزاری‌های غیردولتی کشور قرار دارد.

به گزارش خبرگزاری مهر، گزارش تحقیقاتی مربوط به بررسی خروجی 10 خبرگزاری غیر دولتی از نمونه های گرفته شده در هفت روزکاری در سال 85 است. بنابر این گزارش در حالی که تعداد اخبار خبرگزاری کار ایران (ایلنا) در حوزه سیاست خارجی روزانه به طور متوسط 15 خبر، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) به طور متوسط 9، خبرگزاری فارس 10 خبر بوده است، خبرگزاری مهر در حوزه سیاست خارجی به طور متوسط به مخابره 16 خبر پرداخته که به این ترتیب از نظر تعداد اخبار این حوزه مقام اول را داراست.

لازم به ذکر است که چهار خبرگزاری ایسنا ، فارس ، ایلنا و مهر که در تمام حوزه های خبری فعال هستند ، در این جمع بندی مقایسه شده اند و سایر خبرگزاری های غیر دولتی نظیر ایپنا ، ایکنا ، شبستان ، میراث و موج به لحاظ رویکرد تخصصی به حوزه های خاص دارای ویژگی های برجسته تری هستند و هریک در حوزه تخصصی خود تمرکز بیشتری دارند. ضمن اینکه خبرگزاری مهر با 6 زبان فعال بین المللی اولین و برترین خبرگزاری غیر دولتی ایران محسوب می شود.

 در حوزه دین و ارزشها، تعداد متوسط اخبار خبرگزاری مهر، 22 اعلام شده و این در حالی است که خبرگزاری ایلنا، ایسنا و فارس به ترتیب در این حوزه به طور متوسط به انتشار 5، 16، و 12 خبر پرداخته اند.

 خبرگزاری مهر در حوزه فرهنگ و ارتباطات به طور متوسط 55 خبر منتشر کرده که تعداد اخبار ایلنا، ایسنا و فارس در این حوزه به ترتیب 38، 50 و 35 بوده است.

 در حوزه علمی و آموزشی نیز در حالی که متوسط اخبار خبرگزاری مهر، 24 خبر بوده، ایلنا، ایسنا و فارس به ترتیب به انتشار 9، 15 و 16 خبر پرداخته اند.

همچنین بر اساس نتایج این گزارش تحقیقاتی، در حوزه بهداشت و درمان، خبرگزاری مهر و خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) با انتشار 13 خبر در رتبه نخست قرار گرفته و سپس خبرگزاری فارس با  10 خبر و ایلنا با 8 خبر در مراتب بعدی قرار دارند.

در حوزه امور سیاسی داخلی، خبرگزاری ایلنا، ایسنا، مهر و سپس فارس خبرگزاری های برتر هستند .

 در خصوص امور قضایی و حوادث خبرگزاری های ایسنا و فارس در مقام نخست و دوم قرار داند.

در حوزه گردشگری و میراث فرهنگی خبرگزاری ایسنا و سپس مهر قرار دارند.

در موضوع جنگ و برخورد نظامی نیز خبرگزاری مهر پس از فارس در جایگاه دوم قرار دارد.

همچنین نفت و انرژی، موضوع دیگری است که مورد بررسی این تحقیق قرار گرفته و در آن، خبرگزاری فارس و سپس مهر در رتبه نخست و دوم قرار دارند.

در حوزه مسایل شهری و اجتماعی نیز پس از خبرگزاری فارس، خبرگزاری های ایسنا و ایلنا، در مرتبه ای یکسان قرار دارند. علاوه بر این در حوزه های اقتصادی، ورزشی و محیط زیست و توسعه نیز خبرگزاری ایلنا در صدر خبرگزاری های غیردولتی کشور قرار دارد.

 در جدول مقایسه خبرگزاری ها بر اساس شخصیت اصلی اخبار و مطالب این تحقیق نیز شهردای و شورای شهر، کارشناسان و دانشگاهیان، هنرمندان، شخصیت های سیاسی خارجی و علما و روحانیون از شخصیت هایی هستند که خبرگزاری مهر بیش از سایر خبرگزاری های کشور به آن ها پرداخته است.

- در بخش مقایسه خبرگزاری ها بر اساس محل رویداد نیز اخبار خبرگزاری مهر در محل های داخلی کلی، لبنان، فلسطین، اسرائیل و ایالات متحده در مقایسه با سایر خبرگزاری ها در رتبه بالاتری قرار گرفته است.

 بر مبنای اطلاعات مندرج در نتایج این تحقیق، در بخش ارزش های خبری تیتر، خبرگزاری مهر در زیرشاخه های مربوط به بزرگی و عجیب بودن، برخورد + شهرت + دربرگیری در صدر خبرگزاری ها و در زیرشاخه های مربوط به برخورد، شهرت و دربرگیری در مقام دوم قرار گرفته است.

 

 

 شبكه‌ خبري انگليسي زبان و ماهواره‌يي پرس تي‌وي (Press T.V) وابسته به صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران در آينده‌اي نزديك (اوايل تيرماه) فعاليت خود را آغاز خواهد كرد.

به گزارش سرويس تلويزيون خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) هم‌اكنون سايت شبكه‌ي پرس تي.وي به نشاني www.PressTv.ir فعاليت خود را آغاز كرده است.در همين راستا با نمايندگان تعدادي از شبكه‌ها و خبرگزاري خارجي در ايران تماس حاصل كرده و نظراتشان را در رابطه‌ي آينده‌ي اين شبكه و توقعاتي كه از اين رسانه در ايران مي‌رود را جويا شديم.

رضا گنجي، مدير و خبرنگار دفتر شبكه تلويزيوني آسوشيتدپرس در تهران در اين خصوص اظهار كرد: با توجه به اين‌كه خلاء وجود يك شبكه‌ي انگليسي زبان احساس مي‌شد، احداث شبكه‌ي پرس تي.وي تصميمي به‌جا بوده است. البته موفقيت اين شبكه بستگي به استفاده از نيروهاي باتجربه و مسلط به دانش تلويزيوني خواهد داشت. يكي از مشكلاتي كه شبكه‌هاي تلويزيوني ما همواره با آن مواجه بوده‌اند وجود مديران سياسي در راس كار بوده است كه عمدتا علي‌رغم بينش خوب سياسي، به علت نداشتن دانش تلويزيوني، نتوانسته‌اند اين بينش‌ها را در استفاده از ابزار تلويزيون پياده كنند كه اميدوارم در مورد شبكه‌ي پرس تي.وي اين مشكل ايجاد نشود.

وي با اظهار اميدواري نسبت به موفقيت اين شبكه به ايسنا افزود: در منطقه بيشتر توجه‌ها متوجه شبكه‌هاي عربي زبان است. بر همين اساس مي‌بينيم كه شبكه‌ي العالم جايگاه خود را در منطقه يافته و از نفوذ خوبي برخوردار شده است. شبكه‌ي پرس تي.وي نيز مي‌تواند به همين ترتيب با ارايه‌ي اخبار درست در كوتاه‌ترين زمان ممكن از اعتبار خبري بالايي برخوردار شود. البته با توجه به اين‌كه مخاطب اصلي شبكه‌ي پرس تي.وي، اروپا و آمريكا خواهند بود، اين شبكه رقباي جدي چون CNN و BBC خواهد داشت كه رقابت با آن‌ها تلاش مضاعف، بهره‌گيري از نيروهاي خبره و مديريت قوي را مي‌طلبد.

الله‌نژاد نماينده‌ي دفتر خبرگزاري AFP فرانسه در تهران نيز ضمن استقبال از احداث اين شبكه گفت:هرچند مسوولان دير به فكر احداث چنين شبكه‌اي افتادند، اما شروع به كار اين شبكه مي‌تواند قدم مثبتي محسوب شود. آينده‌ي خوبي را براي اين شبكه پيش‌بيني مي‌كنم. در حال حاضر به علت عدم وجود چنين شبكه‌اي، خبرنگاران خارجي كه به زبان فارسي مسلط نيستند نمي‌توانند به سرعت به انتقال اخبار بپردازند. اما با پوشش خوب خبري به زبان انگليسي توسط اين شبكه،‌ غيرفارسي زبانان نيز مي‌توانند به سرعت از اخبار مطلع شوند.

وي با تاكيد بر جايگاه مناسب شبكه‌ي عربي زبان العالم به ايسنا افزود: مسوولان شبكه‌ي پرس تي.وي از تجربه‌ي شبكه‌ي العالم استفاده كرده تا هرچه سريع‌تر به جايگاهي معتبر در منطقه دست يابند. اميدوارم كه اين شبكه با كسب موفقيت، زمينه‌ساز احداث شبكه‌هاي مشابهي شود.

نماينده‌ي خبرگزاري شينهوا نيز در پاسخ به پرسش خبرنگار ايسنا گفت: شبكه‌ي پرس تي.وي مي‌تواند جايگاه خوبي در منطقه كسب كند. مانند شبكه الجزيره كه با احداث شبكه‌اي انگليسي زبان، نقش مهمي را در ارايه‌ي اخبار با سرعت مناسب در منطقه ايفا مي‌كند، شبكه‌ي پرس تي.وي نيز مي‌تواند با ارايه‌ي سريع اخبار درست انتظارات را برآورده كند.

صحت، نماينده‌ي شبكه تلويزيوني TBS ژاپن در تهران نيز با ابراز خوشبيني نسبت به موفقيت اين شبكه گفت: مسلما وجود شبكه‌ي خبري انگليسي زبان، ما را در تهيه خبر ياري خواهد كرد و در بالا بردن سرعت انتقال اخبار نقشي ويژه ايفا خواهد كرد. اين شبكه در صورت استفاده از نيروهاي متخصص و با توجه به اين‌كه از درون منطقه به پخش برنامه خواهد پرداخت مي‌تواند جايگاه مناسبي در خاورميانه كسب كند و حتي از اعتبار خبري بيش از شبكه‌هاي خبري چون CNN و BBC برخوردرا شود؛ چون مسلما اعتماد بيشتري به اين شبكه كه در درون منطقه به فعاليت مشغول است خواهد شد.

نماينده‌ي شبكه‌ي CBS آمريكا در تهران نيز به ايسنا گفت: اگر اين شبكه همانند شبكه‌ي العالم كه خبرهاي اختصاصي ارايه مي‌كند بتواند خبرهاي اختصاصي به زبان انگليسي تهيه كند مي‌تواند از اعتبار خبري بالايي در سطح جهان برخوردار شود. البته كمبود خبرنگاران مسلط به زبان انگليسي مي‌تواند يكي از موانع موفقيت شبكه‌ي پرس تي.وي باشد.

نمايندگان شبكه‌هايي چون NHK، الجزيره و ZDF و خبرگزاري آسوشيتدپرس نيز اظهارنظر در مورد اين شبكه را به پس از آغاز فعاليت اين شبكه موكول كردند.

 هم‌چنين نمايندگان برخي شبكه‌ها كه مايل به منتشر شدن نام شبكه‌هايشان نبودند، بيان داشتند كه نه تنها به آينده‌ي اين شبكه اميدوار نيستند بلكه تصور مي‌كنند كه اين شبكه نتواند به رسالت خبري خود عمل كند و تحت تاثير ملاحظات سياسي قرار گيرد.

منبع ايسنا

الجزیره در مسیر زوال

جرج گلووی/گاردین

۲۷ خرداد ۱۳۸۶

از زمان راه اندازی در حدود یک دهه پیش، شبکه ماهواره ای الجزیره فضای سیاسی خاورمیانه را تغییر داده است. برای اولین بار، مردم منطقه به منبع خبری و گزارشی رایگان و مستقلی دسترسی پیدا کردند که نه تحت کنترل حکومت های دیکتاتوری و نه کشورها و شرکت های غربی است. با شعار "نظر…. و نظر دیگر"، الجزیره به دنیای عربی که تشنه اطلاعات و مباحثه است این امکان را داد که درباره خود صحبت کند و آینده خود را شکل دهد. شبکه های مشابهی در منطقه به راه افتاد و با راه اندازی کانال انگلیسی زبان، به عنوان "صدای دنیای جنوب" انحصار شبکه های بین المللی غربی را به چالش کشید. این ایستگاه همچنین قطر را که حامی مالی آن است، در نقشه تاثیرگذاری سیاسی جایگاه ویژه بخشید و در دنیای عرب و کلی، صاحب منزلت خاصی کرد. اما در حال حاضر؛ خطری آن را تهدید می کند. شواهد نشان می دهد که دولت آمریکا از نفوذ خود بر قطر استفاده می کند و تلاش می کند که در استقلال شبکه اخلال ایجاد کند و پوشش خبری آن را بسوی دیدگاه غربگرایانه منحرف کند. اگر آنها موفق بشوند، فاجعه ای برای دنیا عرب رخ می دهد و شانس شکل دهی آینده ای مستقل و دموکراتیک را از دست می دهد. هنگامی که الجزیره در سال 1996 راه اندازی شد، آمریکا از آن به عنوان گامی شجاعانه در جهت لیبرالیزه شدن رسانه های خاورمیانه، استقبال کرد. اما دیدگاه آنها پس از سپتامبر 2001 و اشغال افغانستان و عراق تغییر یافت. دولت آمریکا نمی توانست تحمل کند که یک شبکه تلویزیونی مورد توجه دنیای عرب و اسلام باشد و درباره حقایق سیاست های غربی و اسرائیلی در منطقه برنامه پخش کند و همچنین زمانی را به دشمنانش اختصاص دهد. با وجود آنکه آنها همواره زمان زیادی نیز برای بیان دیدگاه های آمریکا و اسرائیل در نظر می گیرند، اما به نظر رهبران "دموکراسی برتر" دنیا، سردبیران الجزیره بیش از حد آزاد و دموکراتیک هستند. الجزیره، سایر شبکه های عربی را مجبور کرده است که بازتر عمل کنند. اما این آزادی عمل زیاد تحمل نشد. آمریکا نیز شبکه خبری عربی خود "الحره" و عربستان "العربیه" را راه اندازی کرده ولی هیچ کدام نتوانستند به محبوبیت الجزیره دست یابند. این ایستگاه بهای سنگینی را برای استقلال و حرفه ای گری اش پرداخته است. آمریکا دفاتر آن را در کابل و بغداد بمباران کرد، خبرنگار اعزامی اش در بغداد – طارق ایوب - به قتل رسید، خبرنگار اعزامی اش به کابل – تیسیر آلونی - در اسپانیا به جرم تروریسم بازداشت شد، سامی الحاج فیلمبردار آن در کابل ربوده شده و همچنان در گوانتانامو در بازداشت بسر می برد. بدتر از همه این است که جرج بوش به تونی بلر پیشنهاد کرده است که دفتر مرکزی الجزیره در دوحه را بمباران کنند. حال آمریکا که پایگاه نظامی بزرگی در قطر دارد، راه حل زیرکانه تری برای شکستن صدای استقلال و چند صدای اعراب در پیش گرفته است. نشانه این مساله هم بعضی از مواردی است که نشان دهنده تسلیم دولت قطر در برابر فشار پایان ناپذیر آمریکاست. یکی از منابع نزدیک به الجزیره می گوید: "برای تغییر جهت گیری یک شبکه تلویزیونی، نیازی به بمب نیست." در تجدید سازمانی که به تازگی رخ داده است، طرفداران شناخته شده آمریکا مانند سفیر سابق قطر در واشنگتن به هیات مدیره افزوده شده اند. نشانه هایی از تغییر لحن و محتوای برنامه های الجزیره نیز نمایان شده است. اما این تحرکات موجب واکنش شدید در قطر و خاورمیانه شده است که مانع از نتیجه بخشی آنها شده است. ممکن است این واکنش ها مانع از کودتایی برای تغییر جهت گیری آن باشد. پیروز شدن کودتاگران، ضایعه بزرگی برای استقلال و آزادی دنیای عرب خواهد بود منبع : الف

اخبار و اطلاعات وبلاگ رو سعي مي كنم منحصر كنم به مطبوعات ،خبرگزاري ها و سايتها

مقدمه

الگوي مصرف روزنامه در ايران مدام در حال تغيير است. اين دگرگوني متاثر از عوامل مختلف سياسي– اجتماعي، فرهنگي و نيز فني- حرفه‌اي است. انتشار روزنامه هاي جديد، انتشار روزنامه هاي تخصصي، توقف و تعطيلي برخي از روزنامه ها و ورود نسل هاي جوان به جرگه روزنامه خوانان كشور مصرف روزنامه را پيوسته متاثر مي سازد.به همين دليل ثبت داده ها و اطلاعات مرتبط با رفتار مصرف روزنامه در بين شهروندان در فاصله هاي زماني نزديك تر ضرورت و اهميت بيشتري پيدا مي كند.
بررسي الگوي مصرف روزنامه در شهر تهران به عنوان نمونه معرفي از وضعيت روزنامه خواني در كشور، با همين هدف طي دهه اخير در معاونت مطبوعاتي و امور تبليغاتي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي انجام مي شود.

آخرين بررسي در اين زمينه در دهه اول اسفند ماه سال 1385 در سطح مناطق بيست و دو گانه شهر تهران و با توجه به محورهاي زير به اجرا درآمد:

الف) تعيين ميزان خوانندگان عام روزنامه، تناوب روزنامه خواني
ب ) تعيين مدت زمان روزنامه خواني و بررسي ميزان تاثير عوامل مختلف بر آن
ج ) تعيين تعداد خوانندگان هر روزنامه و شناسايي موضوعات مورد علاقه مخاطبان
د ) شناسايي نحوه تهيه روزنامه و زمان و مكان روزنامه‌خواني شهروندان
ه ) شناسايي روزنامه‌هاي مورد پسند فعلي، قبلي و معيار انتخاب روزنامه
و ) سنجش ميزان رضايت از وضعيت اطلاع‌رساني و آزادي اطلاع‌رساني روزنامه‌ها
ز ) سنجش ميزان اعتماد به اخبار روزنامه‌ها در مقايسه با رسانه راديو و تلويزيون
ح ) تعيين ميزان استفاده از ساير رسانه‌ها براي كسب اطلاع از مسايل جامعه
ط ) مقايسه روند تغييرات در الگوي مصرف روزنامه در بين شهروندان تهراني

بررسي حاضر كه به سفارش دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها انجام شده است در فاصله زماني سه سال و نيم با آخرين مطالعه در اين زمينه قرار دارد. بررسي قبلي در نيمه تير ماه سال 1382 انجام شد. براي گردآوري داده‌ها از چارچوب و ساختار پرسشنامه قبلي استفاده شده‌است. اما پرسش‌هاي تازه‌اي نيز به آن اضافه شده و تغييراتي نيز در برخي پرسش‌ها صورت گرفته‌است.هر چند تغيير رويكردي و يا كيفي در الگوي مصرف روزنامه در بين شهروندان تهراني ديده نمي‌شود اما دگرگوني‌هاي كمي كه در رفتار مطالعه روزنامه گروه‌هاي مختلف اجتماعي پديدار شده است ضرورت تأمل و توجه سياستگذاران و مسئولان عرصه فرهنگي كشور را مي طلبد.
گزارش اين بررسي در سه سطح تنظيم وارائه شده است:
سطح اول، نكات برجسته‌اي از يافته هاي گزارش براي مروري كلي است؛
سطح دوم، خلاصه‌اي از يافته‌ها را ذيل محوربندي گزارش اصلي نشان مي‌دهد؛
سطح سوم، متن كامل گزارش بررسي شامل شرح تفصيلي يافته‌ها به همراه جداول و نمودارهاي ذيربط در مقايسه با يافته‌هاي مشابه در طرح‌هاي پيشين قابل دستيابي است.


برجسته‌ترين يافته‌ها

- 4/71 درصد افراد نمونه به‌نحوي روزنامه مي‌خوانند. اين ميزان در تيرماه سال 1380، 1/84 درصد و در تيرماه سال 1382 برابر 4/71 درصد بوده است.
- شهروندان باسواد تهراني به‌طور متوسط در روز 9/23 دقيقه روزنامه مي‌خوانند. اين رقم در تيرماه سال 82، 8/27 دقيقه، در تيرماه سال 80، 30 دقيقه و در بهمن‌ماه سال 78، 2/38 دقيقه بوده است.
- روزنامه همشهري با 4/73 درصد، جام‌جم (2/34 درصد)، ايران (6/28 درصد)، خبر ورزشي (5/15 درصد)، كيهان (2/12 درصد)، اطلاعات (9/8 درصد)، اعتماد ملي (0/4 درصد)، اعتماد (7/2 درصد)، پيروزي (4/2 درصد) و ابرار ورزشي (2/2 درصد) به ترتيب پرمخاطب‌ترين روزنامه‌هاي موجود در اسفندماه سال 1385 در شهر تهران هستند.
- ميانگين تعداد روزنامه‌هايي كه هر شهروند روزنامه‌خوان تهراني مطالعه مي‌كند 17/2 بوده است كه نسبت به سه‌سال قبل 7 صدم رشد نشان‌مي‌دهد.
- 5/32 درصد خوانندگان روزنامه، "هر روز" روزنامه مي‌خوانند. اين نسبت در سال 1382، 9/36 درصد بوده است.
- 9/52 درصد روزنامه‌خوان‌هاي تهراني خودشان روزنامه موردنظرشان را مي‌خرند.
- رضايت از وضعيت اطلاع‌رساني روزنامه‌ها نسبت به سال‌هاي قبل كاهش يافته است (1/39 درصد در اسفند 85، 6/47 درصد در تيرماه 82 و 5/55 درصد در تيرماه 80، در حد زياد رضايت داشته‌اند).
- 1/34 درصد شهروندان تهراني از اينترنت استفاده مي‌كنند و 9/33 درصد نيزماهواره تماشا مي‌كنند.
- 1/56 درصد كل جمعيت نمونه به اخبار راديو- تلويزيون، 0/14 درصد به روزنامه‌ها و 7/13 درصد به هر دو اعتماد دارند. 6/12 درصد به هيچ‌كدام اعتماد ندارند و 6/3 درصد نيز از پاسخ‌دادن امتناع كرده‌اند.
- خوانندگان روزنامه‌هاي همشهري و جام‌جم، اندكي بيشتر زن هستند. ساير روزنامه‌هاي پرمخاطب بيشتر مردانه‌اند. تركيب جنسي در روزنامه ايران، 5/31 به 6/24 به نفع مردهاست. در اعتماد ملي و اعتماد، خوانندگان مرد دو برابر زن‌ها هستند. در خبر ورزشي، خوانندگان مرد 5 برابر زن‌هاست.
- به‌لحاظ وضع تأهل، روزنامه‌هاي سياسي را اندكي بيشتر، افراد متأهل دنبال مي‌كنند. اكثريت مخاطبان روزنامه‌هاي ورزشي مجرد هستند.


خلاصه يافته‌ها

• معرفي جامعه آماري و نمونه
جامعه آماري اين بررسي كليه شهروندان زن و مرد 15 سال و به بالاي باسواد ساكن در مناطق بيست و دو گانه شهر تهران است. از بين اين جمعيت، نمونه‌اي به حجم 1206 نفر با ميزان اطمينان 95 در صد و خطاي نمونه‌گيري منها و به‌علاوه3 انتخاب شد. 5/44 در صد افراد نمونه زن و 5/55 در صد مرد هستند. 8/65 درصدمتاهل و2/34 درصد مجردند. 8/10 درصد حقوق بگير بخش دولتي، 8/9 درصد حقوق‌بگير بخش خصوصي، 3/1 درصد كارفرما، 1/22 درصدكاركن مستقل، 2/31 درصد خانه‌دار، 7/5 درصد دانش‌آموز، 3/8 درصد دانشجو، 3/6 درصد بازنشسته و از كارافتاده و 5/4 درصد بيكار هستند. ميانگين سني كل جمعيت نمونه 4/33 سال و ميانگين سال‌هاي تحصيل افراد 5/11 سال است.

• ميزان كل خوانند‌گان روزنامه
0/75 درصد افراد نمونه با تناوب‌هاي هرروز، چند روز در هفته، يك روز در هفته و كمتر از يك روز در هفته روزنامه مي‌خوانند. اين ميزان در سال 82 ، 4/71 درصد و در سال 80 ، 1/84 درصد بوده است.

• مدت زمان مطالعه روزنامه در روز
شهروندان تهراني باسواد و روزنامه خوان به طور متوسط روزانه9/23 دقيقه روزنامه مي خواننداين رقم در تير ماه سال 82، 8/27 دقيقه ودر تير ماه سال 80 ، 2/38 دقيقه بوده است.
مردها ، افراد متاهل، سالمندان ، افراد با سطح تحصيلات عالي ، كارفرماها و بازنشسته ها وقت بيشتري را صرف خواندن روزنامه مي كنند.

• ميزان خواننده عام هر روزنامه
روزنامه همشهري همچنان پرخواننده‌ترين روزنامه تهران است. اين روزنامه با 4/73 درصد خواننده در صدر قرار دارد. به‌نسبت سال 82، حدوداً 10 درصد به ميزان خوانندگان اين روزنامه افزوده شده است. جام‌جم با 2/34 درصد و كاهش 12 درصدي نسبت به سال 82، در رتبه دوم قرار گرفته‌است. روزنامه ايران ردۀ سوم خود را با 6/28 درصد حفظ كرده است. روزنامه ايران در سال 82 نيز، 0/28 درصد فراواني نسبي داشته است و تغيير محسوسي در مخاطبان آن ايجاد نشده است. خبرورزشي، اعتماد ملي، اعتماد، پيروزي و ابرار ورزشي در رده‌هاي چهارم تا دهم قرار دارند.
ميانگين تعداد روزنامه‌هايي كه هر شهروند روزنامه‌خوان مطالعه مي‌كند، 17/2 روزنامه است كه نسبت به سه سال قبل 07/0 افزايش نشان مي‌دهد.

• تناوب زماني روزنامه خواندن
3/43 درصد خوانندگان روزنامه هرروز، 4/22 درصد چند روز در هفته، 2/16 درصد حداقل يك‌روز در هفته و 1/18 درصد كمتر از هفته‌اي يك‌بار روزنامه مطالعه مي‌كنند.

• نحوه تهيه روزنامه مورد مطالعه
9/52 درصد روزنامه‌خوان‌هاي تهراني خودشان روزنامه موردنظرشان را مي‌خرند. 3/14 درصد گفته‌اند همسرم مي‌خرد. 2/9 درصد افراد گفته‌اند اعضاء خانواده آن‌را تهيه مي‌كنند. 6/10 درصد در محل كار روزنامه مي‌خوانند. 4/4 درصد روزنامه را از دوستان و همكاران مي‌گيرند، 0/3 درصد مشترك هستند و يك درصد به ساير موارد ازجمله در مدرسه و دانشگاه و يا مطالعه اينترنتي اشاره كرده‌اند.

• زمان و مكان روزنامه‌خواني
بيشترين روزنامه‌خواني در ساعت 9 تا 11 صبح صورت مي‌گيرد. 9/27 درصد افراد فقط در همين دو ساعت روزنامه مي‌خوانند. تراكم بعدي در ساعات 2 تا 3 بعدازظهر و 9 تا 10 شب است.
5/65 درصد افراد روزنامه‌خوان، در منزل روزنامه را مطالعه مي‌كنند و 2/30 درصد در محل كار. به‌رغم تغييراتي در ارقام مذكور و كاهش مطالعه در خانه و افزايش در محل كار، تغييري در الگوي زمان و مكان روزنامه‌خواني خوانندگان تهراني طي سال‌هاي اخير به‌وجود نيامده است.
تنوع مطالب (5/16 درصد)، كامل و پرمحتوا بودن (0/14 درصد)، آگهي و نيازمندي‌ها (1/11 درصد)، حوادث (7/8 درصد)، اخبار ورزشي (7/7 درصد)، صادق‌تر است (4/5 درصد)، به‌روز بودن (2/5 درصد) و موضع سياسي روزنامه (5/3 درصد) دلايل عمده خوانندگان در انتخاب روزنامۀ موردپسندشان است.

• موضوعاتي كه بيشتر دنبال مي‌شوند
موضوع حوادث با 3/41 درصد فراواني نسبي، بيش از ساير موضوعات توسط خوانندگان روزنامه دنبال مي‌شود. مطالب سياسي با 9/18 درصد، ورزشي با 5/14، اقتصادي با 5/8 و خانوادگي با 2/5 درصد در مراتب بعدي قرار دارند.
در اولويت دوم موضوعاتي كه توسط خوانندگان پيگيري مي‌شود، حوادث باز هم با 8/17 درصد اول است. پس از آن، موضوعات اقتصادي با 5/13 و مطالب ورزشي با 9/12 درصد دوم و سوم و مطالب سياسي با 5/9 درصد چهارم است.

• ارزيابي وضعيت رسانه‌ها
رضايت از وضعيت اطلاع‌رساني روزنامه‌ها نسبت به سال‌هاي قبل روند نزولي دارد. در سال جاري، 1/39 درصد روزنامه‌خوان‌ها در حد خيلي و نسبتاً زياد ابراز رضايت كرده‌اند. اين رقم در سال 82، 5/55 درصد بوده است.
صرفاً يك‌چهارم افرادي كه به‌نحوي روزنامه مي‌خوانند، آزادي اطلاع‌رساني روزنامه‌ها را در حد خيلي زياد و نسبتاً زياد مي‌دانند. 2/56 درصد افراد در حد نسبتاً كم و خيلي كم و 3/12 درصد نيز معتقدند روزنامه‌ها اصلاً آزادي اطلاع‌رساني ندارند.

• منابع خبري پاسخگويان
روزنامه‌ها منبع خبري 2/13 درصد از پاسخگويان براي اطلاع از مسايل روز كشور هستند. اكثريت 8/77 درصدي راديو- تلويزيون را منبع خبري خود براي اطلاع از مسايل كشور اعلام كرده‌اند.
1/56 درصد از كل جمعيت نمونه به اخبار راديو- تلويزيون بيشتر از روزنامه‌ها اعتماد دارند. 0/14 درصد گفته‌اند به روزنامه‌ها و 7/13 درصد به هردو اعتماد دارند. 6/12 درصد به هيچكدام اعتماد ندارند و 6/3 درصد هم از پاسخگويي امتناع كرده‌اند.
1/34 درصد گفته‌اند از اينترنت استفاده مي‌كنند.
همچنين 9/33 درصد گفته‌اند ماهواره تماشا مي‌كنند.

منبع : دفتر مطالعات و توسعه رسانه‌ها

۰۵ خرداد ۱۳۸۶

یکی از مصادیق جرائم علیه امنیت ملی هر کشوری ، جاسوسی است و لذا بخشی از قوانین کیفری کشورها به این موضوع اختصاص یافته است.سازمان های جاسوسی بیش از هر چیز  در صدد شکار "ماموران در محل" یعنی افرادی که در داخل یا پیرامون اهداف مورد نظر آنها قرار دارند بر می آیند. سوژه جاسوسی موضوع اصلی رمان ها و فیلمهای بی شماری بوده است و باز هم خواهد بود. قدمت پدیده جاسوسی تا آن حد کهن است که به تاریخ پیدایش بشر برمی گردد. تورات، داستان روسای قبایلی را که موسی برای شناسایی سرزمین کنعان فرستاده بود برای ما حکایت می کند و از ماموران یوشع در شهر "اریحا" و بسیاری جاسوسان دیگر نیز نام می برد. کتیبه های معابد "القصور" در مصر و آبیدوس از پیروزی توتمس سوم به یاری جاسوسان در نبرد " مجدو" سخن می گویند.  در انگلستان دوران الیزابت اول ، ملکه تاج و تختش را مدیون مامورانی بود که صدر اعظمش -والسینگهام- برای ضد جاسوسی سازماندهی کرده بود.لویی چهاردهم از طریق زنان جاسوسی که حق.ق بسیار مناسبی دریافت می کردند از محرمانه ترین اسرار کابینه ها آگاه می شد. تا دوران اخیر، جاسوسی فعالیتی بود که رابطه تنگاتنگی با جنگ داشت بنابراین تعجبی ندارد که دردوران فرمانروایی ناپلئون به شدت اعمال شده باشد. در اوایل قرن حاضر، بالا گرفتن خطر جنگ با توسعه سرویس های جاسوسی-اطلاعاتی و تشدید فعالیت آنها همراه بود. در این مبارزه زیرزمینی، روسها با در اختیار گرفتن رییس ضد جاسوسی اتریش، "سرهنگ ردل"، به شگفت ترین ماجراها تحقق بخشیدند؛این شخص به مدت ده سال تمام نقشه های ستاد بزرگ کشور خویش را در اختیار روسها قرار می داد. جنگ اروپایی اول در زمینه جاسوسی مشحون از ماجراهای گوناگون است. در این جنگ، سرویس های اطلاعاتی بریتانیا به اوج شکوفایی خود رسیدند. در جنگ اروپایی دوم نیز، سرویس های جاسوسی بسیار قدرتمندتر و پیشرفته تر از گذشته نمایان شدند.هرچند جاسوسی روند تاریخ را دستخوش تغییرات بنیادین نمی کند اما می تواند حوادث آن را عمیقا دگرگون سازد. در دوران اخیر، جاسوس ها به قلمرو اقدامات سیاسی(عدم ثبات) و عرصه دیپلماسی، اقتصادی و تکنولوژی گام نهاده اند. هنگامی که یک دولت بر آن می شود تا عملی غیر قانونی را در خارج از کشورش برای تامین و یا حفظ منافع خویش اجرا کند طبیعتا دست یاری به سوی سازمان های جاسوسی دراز می کند تا این اقدام به صورت پنهانی انجام شود. سرویس های اطلاعاتی برای رسیدن به اهداف خود از تمام گروهها به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم استفاده می کنند اما در این میان گروههای زیر بسی برجسته تر ظاهر می شوند: الف) زنان: هرچند تعداد زنان اغواگری که نقش بزرگی در سرویس های جاسوسی ایفا کرده باشند انگشت شمار است اما بسیار قابل توجه می نماید. "کنتس کارلایل" که الکساندر دوما او را با نام "میلادی" جاودانه کرد؛ خانم "لوییز دوکروال" که توسط لویی چهاردهم به شارل دوم(پادشاه انگلستان) قالب شد و به صورت معشوقه قدرتمند او در آمد؛ خانم "بارون دوکائولا" که توانست اسرار ژنرال" دوسیسی" (وزیر جنگ فرانسه) را در اختیار "اشتیه بر"(مسئول سازمان اطلاعاتی پروس) قرار دهد و خانم "مارت ریشه" که رییس اطلاعات آلمان را به بازی گرفت ، چهره های شاخص زنان جاسوس هستند. در قلمرو زنان حتی به زنان بدلکار جاسوس هم برمی خوریم؛ کسانی چون "بل بوید" که به هنگام جنگ های انفصال آمریکا با اسب از میان خطوط شمالی ها عبور می کرد تا اطلاعات خود را در اختیار جنوبی ها قرار دهد و یا خانم "آلیس دوبوآ" که در جنگ جهانی اول و در بحبوحه سرمای زمستان ، کانال بلژیک را با شنا طی می کرد،بام به بام می گریخت و در زیر واگنهای فطار سفر می کرد. ب)کشیش ها: ژنرال "پروسی دکر" در کتاب "جنگ کوچک" می نویسد: "راز ی را که زنان با کشیش ها نتوانند کشف کنند احتمالا هرگز برملا نخواهد شد." نهاد کلیسا از گذشته ای دور تا کنون برای ادامه حیات خود هم اقدام به استخدام جاسوس کرده و هم بسیاری از کشیش هایش به استخدام سرویس های جاسوسی در آمده اند. "لویی چهاردهم" از کشیش "لانگله دوفرستوا" برای این کار استفاده می کرد و "پاپ پی ششم" نیز، در دوران انقلاب کبیر فرانسه مامور مخفی بسیار بی نظیری داشت که نامش " کشیش سیفورن دوسالومون" بود. پ)نظامیان: گروه نظامیان سهم عظیمی در فعالیت های جاسوسی دارند.از آنجا که نظامیان در راس ستادهای بزرگ بر سازمان های اطلاعاتی تسلط دارند بعضا اتفاق می افتد که آنها جاسوس باشند. ت) همجنس بازان: این گروه غالبا جاسوسانی عالی از آب در می آیند. دیپلمات هایی چون "برگس" و "مک لین" در این گروه قرار می گیرند.دلیل این استعداد بی شک در تمایلی است که همجنس بازان به رازگویی و درد دل با هم دارند. نکته بسیار قابل توجه در بررسی پدیده جاسوسی این است که سازمان های جاسوسی بیش از هر چیز  در صدد شکار "ماموران در محل" یعنی افرادی که در داخل یا پیرامون اهداف مورد نظر آنها قرار دارند بر می آیند.به عنوان نمونه، پس از جنگ جهانی دوم از آنجا که هدف اصلی سازمان اطلاعات شوروی (GRU) دستیابی به تحقیقات اتمی آمریکا بود بنابراین به شکار شخصیت هایی که در رده های گوناگون این تحقیقات شرکت داشتند همچون "هری گلد" ، "کلاوس فوخ" ، "دیوید گرین گلاس" و "روزنبرگ ها" روی آورد. یکی از مصادیق جرائم علیه امنیت ملی هر کشوری ، جاسوسی است و لذا بخشی از قوانین کیفری کشورها به این موضوع اختصاص یافته است. در عین حال، جاسوسی یک جرم فراملی و فرامرزی است که طی آن، اخبار و اطلاعات طبقه بندی شده در اختیار کشور یا کشورهای دیگر قرارمی گیرد. با توجه به ماهیت فراملی و فرامرزی جرم جاسوسی، برخی معاهدات و کنوانسیون های بین المللی به مقوله جاسوسی پرداخته و موضوع جاسوسی به عنوان یکی از موضوعات حقوق بین الملل مطرح است. حقوق بین الملل و جاسوسی ، عوامل ذاتی کار دولت ها هستند و از ابتدای شکل گیری دولت ها وجود داشته اند. تنظیم حقوق جاسوسی ، دارای اثرات مهمی برای آینده روابط بین الملل است چرا که نظام حقوقی متوازن برای جاسوسی می تواند امنیت ملی را تضمین نموده و در عین حال، نظارت متقابل را تسهیل نماید. هر چند عده ای سعی در پنهان کردن مفهوم جاسوس در لوای مفهوم اصل "اطلاع رسانی آزاد" بر اساس ماده 29 اعلامیه جهانی حقوق بشر را که می گوید:" هر کس حق آزادی عقیده و بیان دارد؛ این حق شامل داشتن آزادی عقاید و نیز جستجو ، دریافت و پخش اطلاعات و افکار از هر رسانه ای و بدون ملاحظه مرزهاست" دارند اما بند 2 همین ماده (29) اجازه محدودیت ملی و حاکمیت سرزمینی را برای حقوق بشر و آزادی های مذکور صادر می کند. بند 2 چنین می گوید:" هر کس در اعمال حقوق و آزادی ها فقط تابع محدودیت هایی است که به وسیله قانون داخلی مشخص شده و هدف از آن، احترام به حقوق و ازادی های دیگران و رعایت اصول اخلاقی ، نظم عمومی و رفاه همگانی در یک جامعه دموکراتیک است."   *محمد صادق زمانی* خبرنگار و کارشناس ارشد علوم سیاسی